Vì sao cá chết ngạt khi bạn đưa nó lên bờ?
Chúng ta đều biết một con cá mà không có nước thì nó chết chắc (trừ một số loài đặc biệt). Nó là một kiến thức quá đỗi bình thường đến nỗi đa số chúng ta đều quên hỏi “tại sao lại thế?”. Nếu đọc đến đây mà mấy bạn đã có chút tò mò thì hãy cùng mình tìm hiểu qua bài viết ngắn sau đây nhé.
Mang cá được tối ưu để lấy dưỡng khí từ trong nước
Cá thở bằng mang. Bộ mang của cá chia ra làm nhiều cặp cung mang đối xứng 2 bên. Mỗi cung mang đều có cấu tạo như một chiếc lược, bao gồm phần khung xương và các phiến mang rất mỏng, chứa đầy mạch máu nhỏ li ti (mao mạch) trên đó.
Nhiều phiến mỏng này xếp chồng lên nhau giúp tăng diện tích tiếp xúc với nước, mục đích là để oxy trong nước khuếch tán qua thành của các phiến mang này và đi vào máu của cá. Trong điều kiện tối ưu thì một số loài cá có thể hấp thụ đến tận 80% lượng oxy có trong nước mà nó hút vào.
Để giữ cho nước luôn thổi qua mang thì cá phải hút nước vào bằng miệng và xả nước qua nắp mang. Khi cá mở miệng thì các nắp mang đóng giúp cá hút nước. Khi cá ngậm miệng và bóp hẹp khoang miệng thì nắp mang mở ra, giúp nước lùa qua mang để hấp thụ oxy. Bằng cách lặp đi lặp lại hành động này, cá có thể thở trong nước.
Mang của đa số loài cá không được thiết kế để thở trong không khí, vớt lên là chúng chết ngạt luôn
Mang cá được thiết kế để lấy oxy từ môi trường nước chứ không phải từ không khí. Khi bạn vớt chúng lên bờ thì nước thoát ra theo đường miệng và nắp mang ra ngoài. Không còn nước lùa qua mang thì cá sẽ không lấy được oxy vào máu và bị ngạt thở. Lúc này nếu bạn không đưa cá về môi trường nước kịp thời thì chúng sẽ chết ngạt luôn. Thường thì cá sẽ chỉ sống sót được từ vài phút đến cao lắm là vài chục phút ngoài môi trường nước thôi.
Đương nhiên là vẫn có một số loài cá có thể sống trên cạn trong một thời gian rất dài, thậm chí không thể sống thiếu không khí như cá lóc và cá thòi lòi. Tuy nhiên chúng đều có mang đặc biệt hoặc một số cơ quan hô hấp bổ sung chứ không đại diện cho đa số các loài cá khác
Trên đây là bài viết của mình nhằm chia sẻ với mấy bạn lý do vì sao cá sẽ ngạt thở hay thậm chí là chết ngạt khi bạn lôi nó ra khỏi mặt nước, cùng với đó là một số họ cá đặc biệt có thể thở khí trời. Hy vọng rằng các bạn thấy thích những thông tin này.
Tham khảo: Wikipedia
Mời các bạn tham khảo thêm một số thông tin liên quan tại GEARVN như:
