Vì sao chip GPU không có nắp lưng như CPU?
Không như CPU, chip GPU trên card đồ họa không có nắp lưng. Nếu bạn tháo bộ tản nhiệt của một con card đồ họa ra thì thứ bạn thấy được chính là phần die silicon của chip CPU. Bạn có thắc mắc vì sao cùng là chip bán dẫn nhưng chip GPU không được trang bị nắp lưng như CPU không? Nếu bạn thấy tò mò với vấn đề này thì chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong bài viết ngay sau đây nhé.
CPU là một linh kiện độc lập, chip GPU thì không
CPU là một linh kiện độc lập, bạn có thể tháo con CPU từ một dàn PC ra rồi lắp con khác vào. Điều này đồng nghĩa với việc CPU phải được thiết kế sao cho bạn có cầm nắm trên tay mà không gây tổn thương cho phần die silicon, vốn rất giòn và dễ tổn thương. Thế nên chúng ta mới cần một cái nắp lưng dày dặn chắc chắn để che chắn cho nó.
Với chip GPU thì khác, nó là một phần của card đồ họa và người ta không thiết kế nó để bạn có thể gỡ ra. Chip GPU được đóng chết hẳn trên PCB rồi ốp tản nhiệt của card đồ họa lên. Mỗi một con card đồ họa ra khỏi nhà máy cũng được dán kèm một cái tem trên 1 trong 4 con ốc cố định tản nhiệt xung quanh GPU để ngăn bạn tháo nó ra. Một khi con ốc này mà bị thủng tem tồi thì hãng sẽ có quyền từ chối bảo hành bạn luôn.
Tóm lại thì về căn bản, người dùng phổ thông không thể tháo chip GPU và cũng chẳng có lý do gì để tháo nó ra cả. Thế nên việc ốp cho nó một cái nắp lưng cũng chẳng có tác dụng gì ngoại trừ việc làm cho chip nóng hơn và tăng chi phí cho bộ tản nhiệt
Ngoài ra thì chúng ta còn một lý do mang tính kỹ thuật nữa là vì các hãng GPU như Nvidia, AMD đã thiết kế các mẫu GPU như một thể thống nhất từ chip GPU đến bo mạch rồi. Mỗi con GPU hỗ trợ số lượng kênh VRAM, thế hệ VRAM và yêu cầu nhất định về dàn VRM cấp điện cho nó. Bạn mà có bứng được chip GPU của RTX 3060 rồi lắp lên bo mạch củ RTX 3080 nó cũng không chạy được. Chỉ có mấy pháp sư mới dùng chiêu bứng chip GPU từ con card chết mạch rồi lắp lên cái mạch còn sống của con card cùng dòng thôi. Tóm lại là chip GPU không tháo ra được thì khỏi cần gắn nắp lưng cho nó.
Không dùng nắp lưng giúp hạ giá thành cho hệ thống tản nhiệt của card đồ họa
Nắp lưng của CPU trước nay vẫn phải làm bằng hợp kim tản có tính dẫn nhiệt tốt để nhiệt có thể dễ dàng khuếch tán từ die xuyên qua nắp lưng để đến bộ tản nhiệt. Nếu không tin bạn có thể lấy một con CPU bất kỳ rồi để cục nước đá lên nắp lưng, nước đá sẽ tan cực kỳ nhanh kể cả khi con CPU không chạy. Lý do là vì nhiệt từ CPU truyền đến cục đá quá nhanh làm nó nóng lên rồi tan chảy (CPU không chạy có nhiệt độ bằng nhiệt độ môi trường, vẫn nóng hơn nhiều so với nước đá).
Tuy nhiên dù cho nắp lưng CPU có truyền nhiệt tốt đến đâu thì nó vẫn là một thứ cản trở quá trình truyền nhiệt từ die đến bộ tản nhiệt. Nếu có tìm hiểu về ép xung thì bạn sẽ biết nhiều overclock, modder tháo nắp lưng CPU rồi úp trực tiếp tản nhiệt lên die để làm nó mát hơn.
Vì thế nên việc không dùng nắp lưng đồng nghĩa với việc hệ thống tản nhiệt sẽ hoạt động hiệu quả hơn, và các nhà sản xuất card sẽ có thể tiết kiệm được một chút chi phí cho bộ tản nhiệt. Nói nôm na là không có nắp lưng thì làm tản không cần mạnh card vẫn mát. Trong trường hợp của chip GPU thì nắp lưng chỉ là một thứ vừa không cần thiết lại làm tăng chi phí tản nhiệt lên thôi.
Ngoài ra thì làm cái nắp lưng cũng tốn tiền. Mình không biết mỗi cái tốn bao nhiêu tiền nhưng không có nó đồng nghĩa với việc loại bỏ được 1 linh kiện trong quá trình sản xuất. Điều này sẽ giúp giảm tải được một phần dây chuyền sản xuất (nếu nhà sản xuất card tự làm nắp lưng) hoặc bớt đi chi phí mua nắp lưng (nếu mua từ bên khác).
Tóm lại thì việc loại bỏ nắp lưng có 2 lý do chính. Thứ nhất là vì con GPU không tháo ra được như CPU nên việc gắn nắp lưng cho nó là không cần thiết. Thứ 2 là vì bản thân cái nắp lưng đã là một thứ cản trở quá trình trao đổi nhiệt với die và tản nên loại bỏ nó sẽ bớt được chi phí sản xuất card đồ họa. Hy vọng bài viết này đã mang đến cho các bạn những thông tin thú vị.
Mời các bạn tham khảo thêm một số bộ hình nền liên quan tại GVN 360 như: