3 Cách kiểm tra dung lượng RAM còn trống nhanh chóng và chính xác
Khi máy tính có dấu hiệu giật lag hoặc phản hồi chậm, việc kiểm tra dung lượng RAM còn trống là thao tác cần thiết để xác định tình trạng tài nguyên hệ thống. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn các phương pháp tra cứu bộ nhớ RAM khả dụng chính xác nhất trên nhiều nền tảng thiết bị khác nhau.
Những điểm chính
- Kiểm tra RAM trống giúp nhận diện ứng dụng ngầm, tránh treo máy và là cơ sở để quyết định nâng cấp phần cứng khi cần.
- Sử dụng Task Manager (Ctrl + Shift + Esc) trên Windows để xem nhanh dung lượng RAM còn trống (Available) và đã sử dụng (In use).
- Trên macOS, sử dụng Activity Monitor để kiểm tra áp lực bộ nhớ (Memory Pressure), màu đỏ báo hiệu tình trạng thiếu RAM nghiêm trọng.
- Nhu cầu RAM cơ bản cho văn phòng là 8GB, trong khi game thủ và người làm đồ họa cần tối thiểu 16GB để đảm bảo hiệu suất.
- Khi máy thường xuyên hết RAM, bạn có thể tối ưu phần mềm hoặc nâng cấp phần cứng để giải quyết triệt để vấn đề hiệu năng.
1. RAM còn trống là gì?
RAM (Random Access Memory) là bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên, đóng vai trò lưu trữ tạm thời dữ liệu để CPU có thể xử lý nhanh chóng. Dung lượng RAM càng lớn, khả năng đa nhiệm và tốc độ truy xuất dữ liệu của thiết bị càng được tối ưu.
Thuật ngữ RAM còn trống (Available RAM) dùng để chỉ phần dung lượng mà hệ điều hành và các ứng dụng hiện tại chưa chiếm dụng. Đây là tài nguyên sẵn sàng để hệ thống phân bổ cho các tác vụ mới hoặc các ứng dụng nặng hơn khi người dùng yêu cầu.
Dung lượng RAM càng lớn, khả năng đa nhiệm càng tối ưu
2. Tại sao cần thường xuyên kiểm tra dung lượng RAM?
- Giúp nhận diện các ứng dụng chạy ngầm gây tốn tài nguyên hệ thống và làm giảm hiệu năng máy.
- Đảm bảo hệ thống luôn có đủ bộ nhớ khả dụng để vận hành mượt mà, tránh tình trạng treo máy hoặc lỗi màn hình xanh (BSOD).
- Giúp người dùng đưa ra quyết định nâng cấp linh kiện kịp thời khi dung lượng RAM hiện tại không còn đáp ứng đủ nhu cầu làm việc và giải trí.
- Giảm tải cho CPU và ổ cứng vì khi thiếu RAM, hệ thống phải sử dụng bộ nhớ ảo (Virtual Memory), gây chậm tốc độ xử lý chung.
- Nhận biết sớm các dấu hiệu máy bị nhiễm mã độc hoặc virus thông qua các tiến trình lạ chiếm dụng bộ nhớ bất thường.
3. Cách kiểm tra dung lượng RAM còn trống trên máy tính Windows
3.1. Sử dụng công cụ Task Manager
Để mở Task Manager, người dùng nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + Esc. Đây là cách nhanh nhất để quan sát biến động tài nguyên hệ thống trong thời gian thực. Sau khi cửa sổ hiện ra, chọn tab Performance và nhấn vào mục Memory. Tại đây, biểu đồ sẽ hiển thị thông số In use và Available.
Người dùng cần đặc biệt chú ý mục Slots used. Thông số này cho biết số lượng khe cắm RAM đã sử dụng, giúp bạn xác định khả năng nâng cấp thêm RAM mà không cần tháo máy kiểm tra.
Sử dụng công cụ Task Manager để kiểm tra dung lượng RAM
3.2. Sử dụng System Information để xem chi tiết
Người dùng nhấn tổ hợp phím Windows + R, gõ lệnh msinfo32 và nhấn Enter. Công cụ này cung cấp một bản báo cáo chi tiết về toàn bộ thông số phần cứng của máy tính.
Tại cửa sổ hiện ra, tìm dòng Installed Physical Memory (RAM) để biết tổng dung lượng vật lý. Dòng Available Physical Memory sẽ cho biết chính xác dung lượng còn lại chưa sử dụng.
Phương pháp này phù hợp cho những người cần thông số kỹ thuật chính xác cao hơn để phục vụ việc đối chiếu khi cài đặt các phần mềm chuyên dụng hoặc game yêu cầu cấu hình cao.
Dòng Installed Physical Memory (RAM) để biết tổng dung lượng vật lý
3.3. Kiểm tra thông qua ứng dụng Settings
Người dùng vào menu Start, chọn biểu tượng Settings, sau đó đi đến mục System và chọn About ở cuối danh sách bên trái. Trong phần Device specifications, mục Installed RAM sẽ hiển thị tổng dung lượng mà máy nhận diện được.
Mục Installed RAM sẽ hiển thị tổng dung lượng mà máy nhận diện được
4. Cách kiểm tra RAM còn trống trên macOS
4.1. Sử dụng tiện ích Activity Monitor
Người dùng có thể mở nhanh Activity Monitor bằng cách nhấn Command + Space để gọi Spotlight, sau đó nhập tên ứng dụng. Tiếp theo, chọn tab Memory để xem danh sách tiến trình.
Ở phía dưới cửa sổ, bạn sẽ thấy thông số Physical Memory (tổng dung lượng) và Memory Used (dung lượng đã dùng). Khoảng chênh lệch giữa hai số này chính là phần dung lượng còn trống.
4.2. Phân tích biểu đồ Memory Pressure
macos sử dụng khái niệm Memory Pressure (áp lực bộ nhớ) thay vì chỉ nhìn vào con số dung lượng còn trống. Biểu đồ này giúp đánh giá hệ thống có đang xử lý đa nhiệm hiệu quả hay không.
- Màu xanh: Hệ thống hoạt động tốt, bộ nhớ RAM khả dụng còn nhiều và máy vận hành mượt mà.
- Màu vàng: RAM đang dần bị lấp đầy, người dùng nên xem xét đóng các ứng dụng không cần thiết để duy trì hiệu năng.
- Màu đỏ: Thiếu hụt RAM nghiêm trọng, hệ thống phải thực hiện nén bộ nhớ hoặc dùng bộ nhớ ảo, máy sẽ có hiện tượng lag.
Kiểm tra RAM còn trống trên macOS trong Activity Monitor
5. Phân tích nhu cầu sử dụng RAM theo từng nhóm đối tượng
5.1. Nhóm học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng
Mức RAM 8GB hiện là tiêu chuẩn cơ bản. Để máy vận hành tốt các tác vụ như soạn thảo văn bản, làm slide và mở khoảng 10 -15 tab trình duyệt, hệ thống nên có lượng RAM trống ổn định khoảng 1 - 2GB.
Nếu dung lượng trống thường xuyên dưới mức 500MB, các trình duyệt web như Chrome sẽ có xu hướng tự động load lại trang khi bạn chuyển tab, gây gián đoạn công việc.
5.2. Nhóm game thủ và thiết kế đồ họa
Game thủ chơi các tựa game AAA có hỗ trợ Ray Tracing hoặc các designer làm công việc Render video cần tối thiểu 16GB RAM trở lên. Sử dụng các chuẩn DDR4 hoặc DDR5 tốc độ cao sẽ giúp tăng băng thông xử lý.
Việc duy trì dung lượng RAM trống lớn giúp tránh tình trạng drop FPS đột ngột khi game cần nạp thêm dữ liệu bản đồ hoặc các hiệu ứng phức tạp, đảm bảo trải nghiệm chơi game mượt mà nhất.
6. Giải pháp khi máy tính thường xuyên hết RAM trống
6.1. Tối ưu hóa hệ thống bằng phần mềm
- Tắt các ứng dụng khởi động cùng hệ thống (Startup apps) trong Task Manager để giải phóng tài nguyên ngay từ khi mở máy.
- Sử dụng các tính năng tối ưu bộ nhớ tích hợp sẵn như Memory Saver của Google Chrome để tự động giải phóng RAM từ các tab không dùng đến.
- Gỡ bỏ các phần mềm diệt virus bên thứ ba không cần thiết nếu bạn chỉ sử dụng các tác vụ cơ bản, vì Windows Defender đã đủ mạnh và tốn ít RAM hơn.
- Thường xuyên quét và dọn dẹp các tiến trình chạy ngầm không rõ nguồn gốc trong danh sách Processes của hệ thống.
6.2. Nâng cấp phần cứng
Nâng cấp linh kiện là giải pháp triệt để nhất để giải quyết bài toán thiếu hụt bộ nhớ. Người dùng nên lựa chọn các thanh RAM có cùng chuẩn DDR và Bus với thanh cũ để đạt hiệu năng tối ưu.
Nâng cấp linh kiện là giải pháp triệt để nhất để giải quyết bài toán thiếu hụt bộ nhớ
7. GearVN - Nơi mua sắm PC, laptop, gaming gear uy tín, chất lượng
GEARVN chuyên cung cấp các sản phẩm Hi-End PC, laptop, PC, linh kiện máy tính (RAM, CPU, SSD,...) và thiết bị gaming (màn hình, tai nghe, bàn phím, chuột,...) đáp ứng mọi nhu cầu của game thủ và người dùng công nghệ.
- Đa dạng sản phẩm và cấu hình tối ưu: GEARVN mang đến vô số lựa chọn từ các thương hiệu lớn như Corsair, G.Skill, Kingston,... Các sản phẩm đều được tuyển chọn kỹ lưỡng.
- Giá cả cạnh tranh và nhiều ưu đãi: GEARVN thường xuyên triển khai các chương trình khuyến mãi, giảm giá hấp dẫn đi kèm chính sách trả góp linh hoạt.
- Chính sách bảo hành và hậu mãi uy tín: Người dùng hoàn toàn yên tâm với chính sách bảo hành rõ ràng và đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật tận tình giàu kinh nghiệm.
- Trải nghiệm mua sắm tiện lợi: Hệ thống showroom hiện đại cho phép trải nghiệm trực tiếp hoặc mua sắm online qua website với dịch vụ giao hàng nhanh chóng.
Thông tin liên hệ GearVN
- Hotline: 1900.5301
- Website: gearvn.com
GearVN - Nơi mua sắm PC, laptop, gaming gear uy tín, chất lượng
8. Một số câu hỏi liên quan
8.1. Tại sao máy tính nhận không đủ dung lượng RAM đã lắp?
Hiện tượng này thường do một phần dung lượng RAM được hệ thống giữ lại cho các thiết bị phần cứng khác, đặc biệt là card đồ họa tích hợp (iGPU). Phần này được gọi là Hardware Reserved và là thiết lập mặc định của nhà sản xuất.
8.2. RAM trống nhiều có giúp máy chạy nhanh hơn không?
RAM không trực tiếp tăng tốc độ xử lý như CPU hay SSD, nhưng việc có nhiều RAM trống giúp máy tính không bị rơi vào trạng thái nghẽn cổ chai khi xử lý đa nhiệm, từ đó duy trì tốc độ ổn định xuyên suốt quá trình sử dụng.
8.3. Làm sao để giải phóng RAM nhanh nhất?
Cách nhanh nhất là mở Task Manager, tìm đến tab Processes, chọn ứng dụng đang chiếm nhiều RAM nhất mà bạn không dùng đến và nhấn End Task để buộc dừng tiến trình đó ngay lập tức.
Xem thêm:
Kiểm tra dung lượng RAM còn trống thường xuyên giúp người dùng chủ động quản lý hiệu suất thiết bị. Nếu máy tính thường xuyên rơi vào tình trạng cạn kiệt bộ nhớ, hãy liên hệ GearVN qua hotline hoặc cửa hàng gần nhất để được tư vấn cấu hình phù hợp.
