5 cách giải phóng dung lượng laptop hiệu quả cho máy chạy mượt

Laptop báo ổ đĩa đầy là tình trạng phổ biến gây giật lag và cản trở việc lưu trữ dữ liệu quan trọng. Việc dọn dẹp hệ thống không chỉ giúp máy chạy nhanh hơn mà còn kéo dài tuổi thọ linh kiện. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách giải phóng dung lượng laptop từ cơ bản đến nâng cao cho mọi đối tượng người dùng.

Những điểm chính

• Ổ cứng đầy do tệp rác, file cập nhật Windows cũ và ứng dụng không dùng, gây giật lag và cản trở công việc lưu trữ.
• Tận dụng công cụ tích hợp như Storage Sense và Disk Cleanup để dọn dẹp hệ thống một cách an toàn và hiệu quả cho mọi người dùng.
• Người dùng có kinh nghiệm có thể tắt chế độ ngủ đông (Hibernate) để giải phóng ngay lập tức từ 8 - 32GB dung lượng ổ C.
• Luôn duy trì ổ đĩa C trống tối thiểu 15 - 20% tổng dung lượng để đảm bảo Windows hoạt động ổn định và tránh treo máy.
• Nâng cấp ổ cứng SSD là giải pháp triệt để nhất, vừa tăng dung lượng lưu trữ, vừa cải thiện tốc độ xử lý toàn diện cho laptop.

1. Giải phóng dung lượng laptop là gì

Giải phóng dung lượng laptop là quá trình xóa bỏ các dữ liệu không cần thiết để lấy lại không gian lưu trữ cho ổ cứng. Các dữ liệu này thường bao gồm tệp rác, tệp tạm, các ứng dụng không còn sử dụng hoặc bộ nhớ đệm của hệ thống.

Giải phóng dung lượng laptop là quá trình xóa bỏ các dữ liệu không cần thiết

2. Tại sao ổ cứng laptop nhanh bị đầy

• Hệ thống tự động lưu trữ các bản cập nhật Windows (Windows Update) cũ sau khi nâng cấp.
• Tệp tạm (Temporary files) sinh ra liên tục khi người dùng truy cập internet hoặc sử dụng phần mềm văn phòng.
• Cài đặt quá nhiều trò chơi điện tử hoặc phần mềm đồ họa chiếm hàng chục GB (đơn vị đo dung lượng bộ nhớ).
• Thùng rác (Recycle Bin) không được dọn dẹp thường xuyên khiến các file đã xóa vẫn chiếm chỗ.
• Virus hoặc phần mềm độc hại tự động tạo ra các tệp tin rác chạy ngầm trong hệ thống.

3. Cách giải phóng dung lượng laptop bằng công cụ tích hợp Windows

3.1. Sử dụng tính năng Storage Sense

Storage Sense (tính năng nhận biết lưu trữ) là công cụ tự động dọn dẹp trên Windows 10 và 11. Để kích hoạt, bạn thực hiện theo các bước sau:

• Bước 1: Vào Start, chọn Settings và nhấn vào mục System.
• Bước 2: Chọn mục Storage ở cột bên trái.
• Bước 3: Gạt công tắc sang ON tại mục Storage Sense để hệ thống tự động xóa tệp rác và làm trống thùng rác theo lịch trình.

3.2. Dọn dẹp hệ thống với Disk Cleanup

Disk Cleanup là công cụ truyền thống nhưng rất mạnh mẽ để loại bỏ các tệp tin hệ thống thừa.

• Bước 1: Nhập Disk Cleanup vào ô tìm kiếm trên thanh tác vụ.
• Bước 2: Chọn ổ đĩa cần dọn dẹp (thường là ổ C) và nhấn OK.

• Bước 3: Nhấn vào nút Clean up system files để quét sâu hơn các bản cập nhật cũ.
• Bước 4: Tích chọn các mục như Windows Update Cleanup, Recycle Bin, Temporary Files rồi nhấn OK để xóa.

3.3. Gỡ bỏ ứng dụng không cần thiết

Việc lọc và xóa các phần mềm không dùng đến sẽ giải phóng một lượng lớn dung lượng.

• Với sinh viên và dân văn phòng: Gỡ bỏ các bloatware (phần mềm cài sẵn không cần thiết) từ nhà sản xuất laptop.
• Với dân chuyên môn kỹ thuật: Xóa các bộ thư viện cũ hoặc các bản cài đặt phần mềm đời thấp không còn tương thích.

Cách thực hiện: Vào Settings > chọn Apps > Sau đó chọn Apps & Features. Tại đây, hãy chọn ứng dụng muốn gỡ và nhấn Uninstall.

Gỡ bỏ ứng dụng không cần thiết

4. Dọn dẹp thủ công chuyên sâu

4.1. Xóa thư mục Temp và %temp%

Đây là nơi chứa dữ liệu tạm của các phần mềm bên thứ ba mà hệ thống đôi khi bỏ sót trong quá trình dọn dẹp tự động.

• Bước 1: Nhấn tổ hợp phím Windows + R, nhập lệnh temp rồi nhấn Enter để xóa các tệp trong thư mục này.
• Bước 2: Tiếp tục nhấn Windows + R, nhập lệnh %temp% và nhấn OK hoặc Enter.

• Bước 3: Tại thư mục chức các file tạm thời, nhấn tổ hợp phím Ctrl + A > Nhấn Delete.

4.2. Xóa bộ nhớ đệm Shader Cache

Shader Cache là bộ nhớ đệm giúp card đồ họa (linh kiện xử lý hình ảnh) xử lý các cảnh quay trong game nhanh hơn. Tuy nhiên, sau nhiều lần cập nhật driver (phần mềm điều khiển), các tệp này sẽ tích tụ gây đầy ổ đĩa.

Để xóa, bạn sử dụng công cụ Disk Cleanup đã nêu ở mục 3.2 và tích chọn vào ô DirectX Shader Cache. Việc này giúp game thủ làm sạch dữ liệu cũ, đôi khi còn giúp khắc phục tình trạng giật hình (stuttering) khi chơi game.

Xóa bộ nhớ đệm Shader Cache

4.3. Tắt chế độ ngủ đông Hibernate

Chế độ Hibernate (Ngủ đông) giúp máy khởi động lại các ứng dụng đang mở nhanh hơn nhưng lại chiếm dung lượng ổ cứng tương đương với dung lượng RAM (bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên).

Nếu bạn đang dùng SSD tốc độ cao, tính năng này không quá cần thiết. Để tắt, bạn mở Command Prompt (quyền Admin) và nhập lệnh: powercfg.exe /hibernate off. Hành động này có thể giúp bạn lấy lại ngay lập tức từ 8 - 32GB dung lượng ổ C.

Tắt chế độ ngủ đông Hibernate

5. Giải pháp lưu trữ đám mây và thiết bị ngoại vi

• Sử dụng Google Drive hoặc OneDrive để lưu trữ tài liệu học tập và văn phòng thay vì để trực tiếp trên máy.
• Chuyển các tệp tin video, hình ảnh cũ sang ổ cứng di động hoặc SSD Box (vỏ đựng ổ cứng kết nối qua USB).
• Tận dụng tính năng Files On-Demand trên Windows để chỉ tải tệp từ đám mây về máy khi thực sự cần dùng.

6. So sánh các phương pháp giải phóng dung lượng

7. Nâng cấp SSD để giải quyết bộ nhớ đầy

Dọn dẹp phần mềm chỉ là giải pháp tạm thời nếu nhu cầu lưu trữ của bạn ngày càng lớn. Nâng cấp SSD là cách hiệu quả nhất để vừa tăng dung lượng vừa cải thiện tốc độ xử lý của laptop.

• SSD SATA 2.5 inch: Đây là lựa chọn thay thế hoặc bổ sung cho các mẫu laptop đời cũ vẫn đang sử dụng HDD. Ổ cứng này có rốc độ nhanh gấp 3 - 4 lần so với ổ cứng truyền thống và giá thành cực kỳ phổ thông, phù hợp với sinh viên.
• SSD M.2 NVMe PCIe Gen 3x4: Dòng SSD này là tiêu chuẩn cho đa số laptop văn phòng và gaming hiện nay với thiết kế nhỏ gọn và tốc độ cao. Ổ cứng có tốc độ đọc ghi dữ liệu vượt trội, giúp mở ứng dụng trong tích tắc.
• SSD M.2 NVMe PCIe Gen 4x4: Đây là giải pháp lưu trữ cao cấp nhất dành cho các dòng laptop gaming hoặc Workstation đời mới. Tốc độ đọc ghi nhanh hơn, hỗ trợ tốt cho việc biên tập video 4K và chơi game AAA.

8. GearVN - Nơi mua sắm PC, laptop, gaming gear uy tín, chất lượng

GearVN là địa chỉ hàng đầu để mua sắm các sản phẩm công nghệ, gaming trực tuyến và tại cửa hàng, nơi bạn có thể sở hữu những sản phẩm chất lượng cao với giá tốt nhất. Chúng tôi tự hào mang đến trải nghiệm mua sắm an tâm với cam kết:

• Đa dạng sản phẩm và cấu hình tối ưu.
• Giá cả cạnh tranh và nhiều ưu đãi.
• Chính sách bảo hành và hậu mãi uy tín.
• Trải nghiệm mua sắm tiện lợi tại showroom và online.

9. Một số câu hỏi liên quan

9.1. Xóa file trong ổ C có làm lỗi Windows không

Nếu bạn thực hiện theo các bước dọn dẹp hệ thống như Disk Cleanup hoặc xóa tệp trong thư mục Temp, Windows sẽ không bị lỗi. Tuy nhiên, tuyệt đối không được tự ý xóa các thư mục như Windows, Program Files hoặc các tệp tin hệ thống có đuôi .sys hay .dll nếu không hiểu rõ chức năng.

9.2. Dung lượng trống bao nhiêu là ngưỡng an toàn cho laptop

Ngưỡng an toàn để Windows hoạt động ổn định là luôn giữ ổ C trống ít nhất 15 - 20% tổng dung lượng. Nếu ổ đĩa báo đỏ (dưới 10% dung lượng trống), hệ thống sẽ bắt đầu xuất hiện tình trạng phản hồi chậm, lỗi cập nhật và có nguy cơ treo máy (freeze) khi xử lý tác vụ nặng.

9.3. Có nên sử dụng phần mềm bên thứ 3 như CCleaner không

Các phần mềm bên thứ ba có ưu điểm là giao diện trực quan và tích hợp nhiều tính năng dọn dẹp trong một nút bấm. Tuy nhiên, với các bản cập nhật Windows mới nhất, những công cụ tích hợp sẵn như Storage Sense đã làm rất tốt nhiệm vụ này.

Xem thêm:

• Cách xem dung lượng thư mục nào trên Windows 10 từ căn bản đến nâng cao
• Hướng dẫn kiểm tra dung lượng RAM đã nhận và còn trống trên Windows 10
• Hướng dẫn xoá những file tạm để giải phóng dung lượng ổ cứng

Việc giải phóng dung lượng giúp laptop hoạt động bền bỉ và hiệu quả hơn trong công việc hàng ngày. Nếu máy tính của bạn thường xuyên báo đỏ dung lượng, hãy mang máy đến showroom GearVN gần nhất để được tư vấn nâng cấp SSD chính hãng với mức giá ưu đãi nhất.