Hướng dẫn kiểm tra laptop có nâng cấp RAM được không cực nhanh

Laptop hoạt động chậm hoặc giật lag khi mở nhiều ứng dụng là dấu hiệu bộ nhớ RAM đang quá tải. Để xử lý triệt để, bạn cần xác định chính xác thiết bị có khả năng mở rộng bộ nhớ hay không. Bài viết này GearVN sẽ hướng dẫn bạn các cách kiểm tra khe cắm và khả năng nâng cấp RAM laptop đơn giản, chính xác nhất.

Những điểm chính

• Sử dụng Task Manager để kiểm tra số khe cắm RAM còn trống (Slots used), là cách nhanh nhất để xác định khả năng nâng cấp.
• Phần mềm CPU-Z giúp xác định chính xác thế hệ RAM (DDR4/DDR5) và Bus Speed, yếu tố bắt buộc để mua đúng linh kiện tương thích.
• Dùng lệnh trong CMD để kiểm tra dung lượng RAM tối đa mà bo mạch chủ hỗ trợ, tránh mua thừa dung lượng không cần thiết.
• Phân biệt giữa RAM Onboard (hàn chết, khó nâng cấp) và RAM rời (SO-DIMM) để biết laptop có thể thay thế linh kiện hay không.
• Khi nâng cấp, cần chọn RAM mới cùng thế hệ và tốc độ Bus với RAM cũ để đảm bảo hiệu suất hoạt động ổn định và tối ưu nhất.

1. Tại sao cần kiểm tra khả năng nâng cấp RAM?

RAM là bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, giúp lưu trữ dữ liệu tạm thời để CPU xử lý nhanh chóng. Dung lượng RAM lớn giúp máy tính đa nhiệm mượt mà, hạn chế tình trạng treo máy khi mở nhiều tab.

Dấu hiệu cần nâng cấp bao gồm: Máy load chậm, gặp lỗi Out of Memory hoặc RAM luôn đạt mức 90 - 100% trong Task Manager. Kiểm tra trước giúp bạn xác định đúng loại linh kiện tương thích, tránh lãng phí ngân sách.

Dung lượng RAM lớn giúp máy tính đa nhiệm mượt mà

2. Cách kiểm tra laptop có nâng cấp RAM được không bằng phần mềm

2.1. Sử dụng Task Manager trên Windows

Đây là phương pháp nhanh nhất để kiểm tra số khe cắm RAM mà không cần cài đặt thêm bất kỳ công cụ nào từ bên thứ ba. Hệ điều hành Windows cung cấp sẵn các thông số về phần cứng ngay trong trình quản lý tác vụ.

Bạn nhấn chuột phải vào thanh Taskbar hoặc sử dụng tổ hợp phím Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager. Sau đó, hãy chuyển sang tab Performance và chọn mục Memory để xem chi tiết.

Tại đây, hãy quan sát thông số tại dòng Slots used:

• 1 of 2: Máy có 2 khe cắm, hiện mới dùng 1 khe và vẫn còn trống 1 khe để lắp thêm thanh RAM mới.
• 2 of 2: Cả hai khe cắm đều đã được sử dụng, bạn cần thay thanh RAM cũ bằng thanh có dung lượng cao hơn.
• 1 of 1: Máy chỉ có duy nhất một khe cắm, thường gặp trên các dòng máy nhỏ gọn hoặc máy đã hàn một phần RAM.

2.2. Sử dụng phần mềm CPU-Z để kiểm tra chuyên sâu

CPU-Z là công cụ miễn phí giúp bạn xem chi tiết thông số kỹ thuật của linh kiện. Điều này cực kỳ quan trọng để bạn mua đúng chuẩn RAM tương thích với hệ thống hiện tại.

Tại tab Memory, bạn có thể xem chuẩn RAM đang dùng là DDR3, DDR4 hay DDR5. Thông số Bus RAM cũng được hiển thị tại đây giúp bạn chọn mua linh kiện đồng bộ về tốc độ xử lý.

Tại tab SPD, bạn hãy nhấn vào mục Memory Slot Selection để kiểm tra từng khe cắm. Nếu khe nào hiện thông số hãng sản xuất như Samsung hay Kingston thì khe đó đang có RAM, nếu trắng thông tin thì đó là khe trống.

Sử dụng phần mềm CPU-Z để kiểm tra chuyên sâu hơn

2.3. Sử dụng lệnh Command Prompt kiểm tra dung lượng tối đa

Nhiều người dùng lầm tưởng chỉ cần có khe trống là có thể nâng cấp dung lượng tùy ý. Tuy nhiên, Mainboard của laptop luôn có một giới hạn nhận diện bộ nhớ tối đa (Max Capacity).

Để kiểm tra, bạn mở CMD với quyền Administrator, sau đó nhập lệnh: wmic memphysical get maxcapacity và nhấn Enter. Kết quả trả về là một dãy số tính bằng đơn vị Kilobytes.

Bạn lấy con số đó chia cho 1024, sau đó tiếp tục chia cho 1024 để ra số GB tối đa mà máy hỗ trợ. Ví dụ, nếu kết quả là 33554432, nghĩa là laptop của bạn hỗ trợ nâng cấp lên tới 32GB RAM.

Sử dụng lệnh Command Prompt kiểm tra dung lượng tối đa laptop hỗ trợ

3. Phân biệt RAM Onboard và RAM rời SO-DIMM

3.1. RAM Onboard (Hàn chết)

RAM Onboard là loại chip nhớ được hàn trực tiếp lên bo mạch chủ của máy tính. Thiết kế này thường xuất hiện trên các dòng Ultrabook siêu mỏng như MacBook, Dell XPS hoặc các dòng Zenbook đời mới.

Ưu điểm của loại RAM này là tiết kiệm diện tích và tối ưu độ mỏng cho máy. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là bạn gần như không thể thay thế hoặc nâng cấp nếu máy không có thêm khe cắm phụ.

3.2. RAM rời SO-DIMM

Đây là chuẩn RAM phổ biến trên hầu hết các dòng laptop gaming và laptop văn phòng phổ thông. Thanh RAM có chân cắm vật lý, kích thước ngắn hơn đáng kể so với RAM dành cho máy tính để bàn.

Với loại RAM này, người dùng có thể dễ dàng tháo lắp để nâng cấp dung lượng. Việc thay thế cũng đơn giản hơn khi linh kiện gặp sự cố hỏng hóc hoặc cần vệ sinh định kỳ.

Phân biệt RAM Onboard và RAM rời SO-DIMM để chọn linh kiện phù hợp

3.3. Bảng so sánh RAM Onboard và RAM rời

4. Các thông số kỹ thuật cần lưu ý khi chọn RAM tương thích

4.1. Thế hệ RAM (Generation)

Các thế hệ RAM như DDR3, DDR4 và DDR5 hoàn toàn khác nhau về cấu tạo vật lý, đặc biệt là vị trí rãnh chân cắm. Bạn không thể lắp một thanh DDR4 vào khe cắm hỗ trợ DDR5.

Việc cố tình lắp sai chuẩn có thể gây hỏng chân cắm trên mainboard hoặc làm chập cháy linh kiện. Do đó, bước kiểm tra thế hệ RAM bằng CPU-Z là bắt buộc trước khi mua sắm.

Chọn thế RAM phù hợp với khe cắm trên mainboard

4.2. Tốc độ Bus (Frequency)

Bus RAM đại diện cho tốc độ truyền tải dữ liệu của bộ nhớ. Bạn nên chọn thanh RAM mới có thông số Bus bằng với thanh RAM đang có sẵn trong máy để tối ưu hiệu suất.

Trong trường hợp bạn lắp hai thanh có Bus khác nhau, hệ thống sẽ tự động hạ tốc độ của thanh cao xuống bằng thanh thấp nhất. Điều này gây lãng phí hiệu năng của linh kiện mới mua.

4.3. Điện áp (Voltage)

Các dòng RAM cũ như DDR3 (1.5V) và DDR3L (1.35V) có sự khác biệt về điện áp hoạt động. Lắp nhầm loại có thể khiến máy không khởi động được hoặc hoạt động thiếu ổn định.

Đối với các chuẩn DDR4 và DDR5 hiện nay, thông số điện áp đã được chuẩn hóa tốt hơn. Tuy nhiên, bạn vẫn nên kiểm tra kỹ thông tin từ nhà sản xuất để đảm bảo tính an toàn cao nhất.

Nên kiểm tra kỹ thông tin điện áp từ nhà sản xuất trước khi mua

5. Hướng dẫn chọn RAM theo nhu cầu sử dụng

5.1. Học sinh, sinh viên và văn phòng cơ bản

Nhóm người dùng này thường sử dụng các phần mềm soạn thảo văn bản, bảng tính và lướt web giải trí. Các tác vụ này không tiêu tốn quá nhiều tài nguyên phần cứng của hệ thống.

Dung lượng khuyến nghị tối thiểu là 8GB để đảm bảo Windows hoạt động ổn định. Mức 8GB cho phép bạn mở khoảng 10 - 15 tab Chrome cùng lúc mà không bị giật lag.

5.2. Game thủ và người làm đồ họa bán chuyên

Chơi các tựa game eSports, game AAA hay sử dụng phần mềm Photoshop, Premiere đòi hỏi bộ nhớ tạm lớn hơn. Dung lượng RAM cao giúp quá trình render video và load màn chơi diễn ra nhanh chóng.

Vì vậy, mức dung lượng lý tưởng là 16GB RAM. Bên cạnh đó, bạn nên lắp theo dạng Dual Channel (2 thanh 8GB) để tăng băng thông truyền tải dữ liệu cho CPU.

5.3. Lập trình viên và dân chuyên nghiệp

Các công việc đặc thù như chạy máy ảo VMware, Docker, lập trình ứng dụng hoặc render 3D nặng cực kỳ ngốn RAM. Nếu thiếu bộ nhớ, máy sẽ thường xuyên bị đứng hoặc văng ứng dụng đột ngột.

Vì vậy, dung lượng khuyến nghị từ 32GB trở lên để đáp ứng khối lượng công việc khổng lồ. Đồng thời, ưu tiên các dòng RAM có Bus RAM cao để giảm thời gian chờ xử lý dữ liệu.

6. Những lưu ý khi tự nâng cấp tại nhà

• Luôn tắt nguồn hoàn toàn, rút dây sạc và tháo pin (nếu là pin rời) trước khi mở máy.
• Chạm tay vào một bề mặt kim loại bất kỳ để xả tĩnh điện trên cơ thể, tránh làm hỏng linh kiện điện tử.
• Sử dụng tua vít đúng kích cỡ để tránh làm tuôn đầu ốc vít của vỏ laptop.
• Kiểm tra xem máy còn trong thời hạn bảo hành không, vì việc tự ý mở máy có thể làm rách tem bảo hành.
• Nếu thanh RAM không nhận sau khi lắp, hãy thử vệ sinh lại chân cắm bằng gôm (tẩy) sạch.

7. GearVN - Nơi mua sắm PC, laptop, gaming gear uy tín, chất lượng

GEARVN chuyên cung cấp các sản phẩm Hi-End PC, laptop, PC, linh kiện máy tính (RAM, CPU, SSD,...) và thiết bị gaming (màn hình, tai nghe, bàn phím, chuột,...) đáp ứng mọi nhu cầu của game thủ và người dùng công nghệ. Đặc biệt, GEARVN còn nổi bật được biết đến với các điểm như:

• Đa dạng sản phẩm và cấu hình tối ưu: GEARVN mang đến vô số lựa chọn từ các thương hiệu lớn như Corsair, G.Skill, Kingston,... Các sản phẩm đều được tuyển chọn kỹ lưỡng.
• Giá cả cạnh tranh và nhiều ưu đãi: GEARVN thường xuyên triển khai các chương trình khuyến mãi, giảm giá hấp dẫn vào các dịp đặc biệt. Bạn có thể dễ dàng sở hữu linh kiện ưng ý với mức giá tốt nhất.
• Chính sách bảo hành và hậu mãi uy tín: Mua sắm tại GEARVN, bạn sẽ hoàn toàn yên tâm với chính sách bảo hành rõ ràng và đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật tận tình.
• Trải nghiệm mua sắm tiện lợi: Dù bạn muốn trải nghiệm trực tiếp tại các showroom hay mua sắm online qua website với dịch vụ giao hàng nhanh chóng, GEARVN đều mang đến sự tiện lợi tối đa.

Thông tin liên hệ GearVN

• Hotline: 1900.5301
• Website: gearvn.com

8. Một số câu hỏi liên quan

8.1. Lắp 2 thanh RAM khác hãng có chạy được không?

Bạn hoàn toàn có thể lắp 2 thanh RAM khác thương hiệu vào cùng một chiếc laptop. Tuy nhiên, điều kiện bắt buộc là chúng phải cùng thế hệ (ví dụ cùng DDR4) và tốt nhất là nên cùng thông số Bus để đạt hiệu năng tối ưu.

8.2. Nâng cấp RAM có làm mất dữ liệu không?

Việc nâng cấp RAM không hề ảnh hưởng đến dữ liệu lưu trữ trong máy. RAM chỉ là nơi lưu trữ tạm thời khi máy đang hoạt động, toàn bộ dữ liệu cá nhân của bạn được lưu an toàn trên ổ cứng HDD hoặc SSD laptop.

8.3. Tại sao máy nhận 16GB nhưng chỉ dùng được một phần?

Tình trạng này thường xảy ra do một phần dung lượng RAM đã được hệ thống trích ra để cấp phát cho card đồ họa tích hợp (iGPU). Đây là cơ chế hoạt động bình thường của laptop để xử lý các tác vụ hình ảnh.

8.4. Laptop có 1 khe RAM hàn chết có nâng cấp được không?

Nếu laptop có 1 khe RAM hàn chết nhưng vẫn trang bị thêm 1 khe cắm trống, bạn vẫn có thể nâng cấp thêm dung lượng. Cấu trúc này thường được các hãng gọi là RAM Onboard + 1 Slot trống.

Xem thêm:

• Cách giải phóng RAM laptop, máy tính đơn giản, hiệu quả nhất
• Xung đột RAM là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý hiệu quả
• Tìm hiểu DDR RAM và GDDR RAM: Sự khác biệt bạn cần biết

Việc kiểm tra khả năng nâng cấp RAM laptop qua Task Manager hay CPU-Z là bước chuẩn bị quan trọng để tối ưu hiệu suất máy. Hãy liên hệ GearVN qua hotline hoặc đến cửa hàng gần nhất để được tư vấn chọn đúng loại linh kiện phù hợp nhất.